Praca młodocianych, czyli zasady dla osób od 14 do 17 lat

Art. 304⁵ § 1 Kodeksu pracy pozwala na pracę lub inne zajęcia zarobkowe dziecka do ukończenia 16 lat wyłącznie na rzecz podmiotu prowadzącego działalność kulturalną, artystyczną, sportową lub reklamową. Potrzebna jest uprzednia zgoda rodzica lub opiekuna i zezwolenie właściwego inspektora pracy. Przepis obejmuje także umowę zlecenia, dlatego osobom poniżej 16 lat nie zlecamy zadań biurowych ani zdalnej obsługi klienta.

• Wniosek: o zezwolenie występuje firma, na której rzecz mają być wykonywane zajęcia (§ 2).
• Dokumenty: do wniosku firma dołącza pisemną zgodę rodzica, opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, orzeczenie lekarza o braku przeciwwskazań i opinię dyrektora szkoły (§ 4).
• Treść zezwolenia: inspektor określa rodzaj zajęć, dopuszczalny okres i dobowy wymiar (§ 5).
• Odmowa: inspektor odmawia, gdy zajęcia zagrażają zdrowiu, rozwojowi albo obowiązkowi szkolnemu (§ 3).

Przykładowe zajęcia to udział w reklamach, sesjach zdjęciowych i nagraniach wideo, testy produktów dla agencji reklamowych oraz wydarzenia kulturalne i sportowe. Formalności, w tym zgodę rodzica i dokumenty do zezwolenia, załatwiamy razem z firmą. Pozostałe prace są dla takiej osoby dostępne od 16. urodzin, a zgłoszenie zbieramy już teraz.

Według art. 190 Kodeksu pracy młodociany to osoba, która ukończyła 15 lat, a nie ukończyła 18. W 18.edu prace lekkie dobieramy od 16. urodzin, bo do tego dnia stosujemy art. 304⁵. Art. 191 dodaje dwa warunki:

• Wykształcenie: ukończona co najmniej ośmioletnia szkoła podstawowa.
• Zdrowie: świadectwo lekarskie, że praca danego rodzaju nie zagraża zdrowiu.

Art. 200¹ Kodeksu pracy dopuszcza prace lekkie, czyli takie, które nie zagrażają życiu, zdrowiu i rozwojowi psychofizycznemu i nie utrudniają wypełniania obowiązku szkolnego. Wykaz prac lekkich ustala pracodawca po zgodzie lekarza medycyny pracy, a zatwierdza go inspektor pracy.

Osoby od 16 do 17 lat dobieramy tylko do obszarów dozwolonych: obsługi klienta, administracji i asystentki biura oraz testów stron i aplikacji, w tym oceny odpowiedzi AI. Firma, składając zapotrzebowanie, zaznacza, czy zadanie jest dla osób od 16 lat, i tym samym potwierdza, że to praca lekka. Bez tego osoby poniżej 18 lat nie trafiają do doboru. Przykłady znajdziesz na stronie prace dla uczniów.

Limity z art. 200² Kodeksu pracy dla osób od 16 do 17 lat wyglądają tak:

Art. 203 Kodeksu pracy zakazuje młodocianym nadgodzin i pracy w porze nocnej. Mamy tu zasadę ostrzejszą: osobom poniżej 18 lat nie wyznaczamy pracy między 20:00 a 6:00 ani w niedziele. Dotyczy to także zadań zdalnych, które technicznie dałoby się wykonać o każdej porze.

Rozporządzenie Rady Ministrów z 19 czerwca 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1240) to wykaz prac wzbronionych młodocianym. Obejmuje między innymi nadmierny wysiłek fizyczny, wymuszoną pozycję ciała, prace zagrażające rozwojowi psychicznemu, czynniki szkodliwe i zagrożenia wypadkowe, a także tytoń i treści pornograficzne. Za zatrudnianie przy takich pracach art. 281 pkt 5 Kodeksu pracy przewiduje grzywnę od 1 000 do 30 000 zł.

Osobom od 14 do 17 lat nie zlecamy też innych zajęć, które uznajemy za nieodpowiednie:

• Praca fizyczna: magazyn, dźwiganie, praca z maszynami.
• Późne godziny i używki: eventy nocne, alkohol, tytoń.
• Trudne treści: materiały dla dorosłych, moderowanie drastycznych treści.
• Ryzykowny kontakt: windykacja, sprzedaż telefoniczna na zimno, praca z gotówką.

Art. 17 Kodeksu cywilnego mówi, że umowa zlecenia z osobą poniżej 18 lat wymaga zgody przedstawiciela ustawowego, inaczej jest nieważna do czasu jej potwierdzenia. Dlatego u nas zgoda rodzica lub opiekuna jest potrzebna w trzech momentach: przy zgłoszeniu, przy każdym zaproszeniu od firmy i przy umowie. Załatwia ją zespół serwisu. U osób poniżej 16 lat pisemna zgoda rodzica trafia też do wniosku o zezwolenie inspektora pracy. Bez tej zgody firma nie zaprosi takiej osoby, a zaproszenie można przyjąć dopiero po zapisaniu zgody dotyczącej konkretnego zlecenia. Rodzic może wycofać zgodę, pisząc na [email protected]. Więcej dla rodziców na stronie zgoda rodzica na pracę.

Zgodnie z RODO dane osób poniżej 16 lat przetwarzamy za zgodą rodzica. Zdjęcie jest przechowywane prywatnie, nie jest publiczne i firmy go nie widzą. O kandydacie firma poznaje tylko imię z inicjałem, wiek, miasto, moduły i dostępność. Wyjątkiem jest wniosek o zezwolenie inspektora pracy dla osoby poniżej 16 lat, do którego firma potrzebuje danych i dokumentów wymaganych przez przepis. Szczegóły opisuje polityka prywatności.

Z dniem 18. urodzin przestajesz być młodocianym i powyższe ograniczenia Cię nie obejmują. Jak to wygląda w praktyce, opisujemy na stronie praca dla 18 latka.

Firma widzi wiek kandydata i zaznacza w zapotrzebowaniu, czy zadanie jest pracą lekką dla osób od 16 lat. Zlecenia dla osób poniżej 16 lat przyjmujemy tylko od firm prowadzących działalność kulturalną, artystyczną, sportową lub reklamową. O zezwolenie inspektora pracy występuje firma, a my pomagamy skompletować dokumenty. Umowy i ewidencję godzin prowadzi 18.edu. Więcej na stronie dla firm.