Umowa zlecenie student do 26 lat, składki, podatek i Twoje prawa

Umowa zlecenia to umowa cywilnoprawna, w której zobowiązujesz się wykonać określone czynności, a zleceniodawca płaci Ci wynagrodzenie. Nie jest to umowa o pracę, więc nie obowiązują przy niej wszystkie przepisy Kodeksu pracy. Nie masz prawa do płatnego urlopu, a każda ze stron może umowę wypowiedzieć w dowolnym momencie, z zachowaniem tego, co strony ustaliły w umowie.

Są jednak zasady, które chronią zleceniobiorcę. Najważniejsza to minimalna stawka godzinowa, która w 2026 roku wynosi 31,40 zł brutto. Druga to obowiązek potwierdzania liczby przepracowanych godzin. Trzecia to wypłata co najmniej raz w miesiącu, jeśli umowa trwa dłużej niż miesiąc. Zleceniodawca, który organizuje pracę na swoim terenie, musi też zapewnić bezpieczne warunki, tak samo jak pracownikom na etacie.

Uczeń szkoły ponadpodstawowej albo student, który nie ukończył 26 lat i pracuje na umowie zlecenia, nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu. Nie płaci też składki zdrowotnej z tej umowy. Zleceniodawca nie zgłasza go do ubezpieczeń i nie odprowadza od jego wynagrodzenia żadnych składek.

Zwolnienie działa niezależnie od trybu studiów. Student dzienny, zaoczny i wieczorowy są traktowani tak samo. Liczy się status studenta w dniu wykonywania pracy i wiek, a nie to, ile zarabiasz.

• Status studenta zaczyna się od immatrykulacji, czyli ślubowania na uczelni.
• Status studenta trwa także w czasie urlopu dziekańskiego.
• Status studenta kończy się w dniu ukończenia studiów, czyli w dniu egzaminu dyplomowego, albo w dniu skreślenia z listy studentów.
• Zwolnienie przestaje działać w dniu 26 urodzin.

Osobna sprawa to podatek dochodowy. Osoby, które nie ukończyły 26 lat, korzystają z ulgi dla młodych. Zwalnia ona z podatku przychody z umowy o pracę i umowy zlecenia do kwoty 85 528 zł w roku. Ulga nie zależy od statusu studenta, liczy się tylko wiek.

Przy umowie zlecenia warto złożyć zleceniodawcy oświadczenie, że spełniasz warunki ulgi. Wtedy nie pobiera on zaliczki na podatek. Jeśli tego nie zrobisz, zaliczka zostanie pobrana, a pieniądze odzyskasz dopiero w zeznaniu rocznym. Po zakończeniu roku dostaniesz od zleceniodawcy informację PIT-11, którą warto zachować, nawet jeśli podatek wynosi zero.

Zestawienie poniżej pokazuje, ile zostaje z wynagrodzenia brutto w trzech najczęstszych sytuacjach. Kwoty są przybliżone, bo zależą od tego, czy przystępujesz do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Najwięcej pytań dotyczy okresów przejściowych. Status ucznia kończy się wraz z ukończeniem szkoły, a status studenta zaczyna się dopiero od ślubowania na uczelni. Jeśli pracujesz latem po maturze, sprawdź u zleceniodawcy, jak traktuje ten okres, i na bieżąco informuj go o zmianie statusu.

Podobnie jest po obronie licencjatu. Od dnia egzaminu dyplomowego nie jesteś studentem, dopóki nie złożysz ślubowania na studiach drugiego stopnia. W tej przerwie od umowy zlecenia odprowadza się składki. Podatek nadal jest zerowy, jeśli masz mniej niż 26 lat.

Skoro z umowy zlecenia nie płacisz składki zdrowotnej, musisz mieć ubezpieczenie z innego tytułu. Zwykle zgłasza Cię jako członka rodziny rodzic, który pracuje albo prowadzi firmę. Student, którego nikt nie może zgłosić, może zostać zgłoszony przez uczelnię. Sprawdź to, zanim zaczniesz pracować, bo brak ubezpieczenia wychodzi zwykle dopiero przy wizycie u lekarza.

Brak składki wypadkowej oznacza, że wypadek przy pracy na zleceniu nie daje świadczeń z ZUS. Jeśli pracujesz fizycznie albo przy eventach, rozważ prywatne ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków. Kosztuje niewiele, a wiele uczelni oferuje je studentom w pakiecie.

Pierwsza umowa to dobry moment, żeby wyrobić sobie nawyk czytania dokumentów. Zanim podpiszesz, sprawdź kilka rzeczy.

• Kto jest zleceniodawcą i kto wypłaci wynagrodzenie.
• Stawka za godzinę brutto i to, czy nie jest niższa od minimum.
• Jak potwierdzasz godziny, na przykład w ewidencji w panelu.
• Termin wypłaty i numer konta, na który ma trafić.
• Na jaki okres zawierasz umowę i jak można ją zakończyć.
• Oświadczenie o statusie ucznia albo studenta i o uldze dla młodych.

Przy pracy z żywnością możesz potrzebować orzeczenia lekarskiego do celów sanitarno-epidemiologicznych. Przy pracy na terenie firmy dostaniesz instruktaż bezpieczeństwa na stanowisku. Przy pracy zdalnej zapytaj, czy sprzęt zapewnia firma, czy pracujesz na własnym komputerze.

W 18.edu umowę zlecenia zawierasz z nami, a nie z każdą firmą osobno. Po przyjęciu zaproszenia dostajesz umowę z opisem pracy i stawką, godziny trafiają do ewidencji, a wynagrodzenie wypłacamy za każdy miesiąc. Status ucznia albo studenta podajesz w profilu, a zmianę statusu, na przykład po obronie, zgłaszasz od razu.

Zanim dostaniesz pierwsze zaproszenie, przechodzisz w Akademii moduł „Pierwsza praca: umowa, stawka, bezpieczeństwo”. Omawiamy w nim w skrócie to samo, co w tym wpisie, a test z 6 pytań pomaga sprawdzić, czy wszystko jest jasne. Więcej o Akademii przeczytasz na stronie Akademia 18.edu, a o tym, ile możesz zarobić, we wpisie o stawce godzinowej dla studenta.

Uczeń i student do 26 lat na umowie zlecenia nie płaci składek ZUS, a dzięki uldze dla młodych także podatku do 85 528 zł przychodu w roku. Zwolnienie ze składek kończy się w dniu obrony albo 26 urodzin, a ulga podatkowa tylko z wiekiem. Przed podpisaniem umowy sprawdź stawkę, sposób potwierdzania godzin i termin wypłaty, a zleceniodawcę informuj o każdej zmianie statusu. Jeśli dopiero zaczynasz, zobacz też stronę pierwsza praca.